Kolegiata pw. Bożego Ciała w Jarosławiu

Witaj na kolegiata.org ! powrót do strony głównej

 

Dziś jest 13-12-2018, świętujemy imieniny: Dalidy, Juliusza, Łucji. | Sprawdź także liturgię na dziś.

Patron zakochanych i zatroskanych. KULT ŚW. WALENTEGO W JAROSŁAWIU

28.02.2011 @ 17.20

Patron zakochanych i zatroskanych. KULT ŚW. WALENTEGO W JAROSŁAWIU

Patron zakochanych i zatroskanych. KULT ŚW. WALENTEGO  W JAROSŁAWIU
14 lutego poświęcony jest w kalendarzu świętemu Walentemu - biskupowi, męczennikowi, świętemu Kościoła katolickiego, któremu przypisuje się m.in. ochronę przed nieszczęściami i chorobami. W Jarosławiu najwcześniejsze oznaki dotyczące jego kultu sięgają początku XVII wieku.

W tym czasie na miasto spadła seria nieszczęść. W 1600 roku wybuchł pożar, który zniszczył prawie wszystkie budynki i uszkodził świątynię. Dwa lata później zaraza morowa w ciągu czterech miesięcy zabrała ponad 400 osób. Ówczesna właścicielka miasta, księżna Anna Ostrogska ...by ubłagać Boga o odwrócenie nieszczęść, zbudowała w mieście posąg św. Walentego1 w roku 1603. Monument ustawiono na pustym placu przed murami miasta, w pobliżu Bramy Krakowskiej, by strzec mieszkańców przed plagą zarazy. Posąg ten można zauważyć na widoku miasta z II połowy XVII w. Pomnik przedstawia świętego, prawdopodobnie w stroju biskupim, z symbolami męczeństwa: palmą lub mieczem. Rzeźbę umieszczono na wysokim cokole w kształcie ostrosłupa, osadzonego na prostopadłościennej bazie. Całość otoczono niskim, ażurowym ogrodzeniem. Był to prawdopodobnie jedyny posąg kolumnowy w Jarosławiu aż do pocz. XX w., kiedy to ufundowano figurę Matki Bożej Niepokalanej, stojącą przy ulicy Jana Pawła II.

Zawierzenie miasta opiece św. Walentego nie ograniczyło się ze strony Anny Ostrogskiej jedynie do budowy niniejszego pomnika. W 1611 roku ufundowała do jednej drogocenny, marmurowy ołtarz mieszczący grób tegoż świętego2. Kult świętego trwał po śmierci księżnej, a jego relikwie musiały cieszyć się dużym szacunkiem i poważaniem, skoro 70 lat później, w 1681 r., Helena Lubomirska, wojewodzina krakowska, ofiarowała cenną, srebrną trumnę na jego szczątki. W 1712 roku jezuici przenieśli ołtarz z kaplicy bocznej i umieścili wraz z relikwiami w absydzie kościoła, w pobliżu ołtarza głównego. Ołtarz św. Walentego pozostał na tym miejscu po zniesieniu jezuitów i odebraniu im świątyni. Ostatnia informacja o nim i relikwiach pochodzi z ok. 1786 roku. Zawdzięczamy ją hrabiemu Ewarystowi Andrzejowi Kuropatnickiemu, który tak napisał: ...w tym kościele w ołtarzu marmurowym przy zakrystyi leży ciało ś. Walentego, kapłana i męczennika3. Po tym czasie losy relikwii są nieznane. Prawdopodobnie spłonęły wraz z ołtarzem w wielkim pożarze świątyni w 1862 roku.

Obecnie kilka miast w Polsce szczyci się posiadaniem relikwii św. Walentego. Wśród nich znajduje się Lublin, gdzie w dwu kościołach znajdują się relikwie tegoż świętego, przy czym, co ciekawe, w kościele pobernardyńskim p.w. Nawrócenia św. Pawła znajduje się prawie kompletny kościec świętego. Rozstrzyganie, które relikwie są czy były autentyczne, jest niemożliwie.

Mówiąc o św. Walentym, mamy na myśli biskupa Terni w Umbrii (Włochy), żyjącego w III w. n. e., męczennika, patrona strzegącego od ciężkich chorób i patrona zakochanych, którego święto przypisane jest na 14 lutego. Tymczasem Martyrologium rzymskie4 wspomina aż ośmiu świętych o tym imieniu5. Prawdopodobnie każdemu z nich przypisuje się podobne atrybuty i moc sprawczą. Kult świętego Walentego rozpowszechnił się w całej Europie. Wiele kościołów na przestrzeni dziejów nosiło jego wezwanie. Powszechny był również na naszym terenie, a diecezja przemyska uznała go nawet za swego patrona.

Joanna Kociuba

———————————-
Przypisy obecne w tekście:

1. Makara J., Dzieje Parafii Jarosławskiej od początku do r. 1772, Jarosław 1936, s. 110.
2. Paszenda J., Kościół św. Jana w Jarosławiu w wiekach XVII i XVIII, BHS Rok XXXIII, 1971 r. s. 336 i n.
3. Kuropatnicki E. A., Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Lwów 1858, s. 38. Pierwsze wydanie tego dzieła ukazało się anonimowo w Przemyślu w 1786 r.
4. Martyrologium rzymskie - to uporządkowana chronologicznie księga liturgiczna zawierająca informacje o męczennikach, świętych i obchodzonych uroczystościach.
5. Fros H., Sowa F., Twoje imię, Kraków 1979, s. 518.


red.
«« Wstecz