Kolegiata pw. Bożego Ciała w Jarosławiu

Witaj na kolegiata.org ! powrót do strony głównej

 

Dziś jest 19-08-2018, świętujemy imieniny: Emilii, Julinana, Konstancji. | Sprawdź także liturgię na dziś.

Aktualności

IMPROWIZACJA I TEMATY MARYJNE, czyli koncert organowy Michała Daleszczyka – nowego organisty Kolegiaty

IMPROWIZACJA I TEMATY MARYJNE, czyli koncert organowy Michała Daleszczyka – nowego organisty Kolegiaty
W trzecim dniu Maryjnego Tygodnia, po dzień wcześniej przeżytej uroczyście 4. rocznicy koronacji cudownego łaskawością wizerunku i w przededniu 12-stego z kolei odpustu ku czci Pani Śnieżnej – Królowej Rodzin, a także w przygotowaniu do 700-lecia parafii, po 5-ciu latach postu od dźwięku wielkiego instrumentu tej świątyni i w 71. rocznicę jego oddania do użytku (w ówczesnym czasie przez braci Narolskich) zostało po raz drugi zaprezentowane, kolejne brzmienie odrestaurowanych i zmodernizowanych na nowo organów.

 

Piątkowy koncert organowy w trakcie dni Maryjnych został poświęcony pamięci, po pierwsze tych, którzy byli związani z organami, a poprzedzili nas w drodze do wieczności. W trakcie koncertu w szczególności pamiętano o inicjatorze budowy organów ks. Wojciechu Lewkowiczu, a także o wykonawcach – braciach Narolskich – Emilu i Bronisławie. Pamięcią nie zostali pominięci wszyscy inni, którzy mieli większy lub mniejszy, bezpośredni bądź pośredni wpływ w dziele tworzenia wielogłosowego, piszczałkowego instrumentu klawiszowego w naszej świątyni. Po drugie koncert został dedykowany wszystkim zmarłym czcicielom Matki Bożej Śnieżnej Królowej Rodzin z Kolegiackiego wizerunku, których poniżej raz jeszcze pragniemy przywołać pamięcią:

  • Św. Franciszek Borgiasz – generał zakonu jezuitów, który otrzymał obraz Matki Bożej Śnieżnej i ofiarował go dla jarosławskich Jezuitów;
  • Antonio Possevino – jezuita, który załatwiał zaległe sprawy po śmierci generała Borgiasza i obraz Matki Bożej Śnieżnej przekazał na ręce kolejnego wielkiego czciciela Maryi
  • Sługi Bożego Ks. Piotra Skargi – był to kaznodzieja królewski i ten, który przyczynił się wielce do sprowadzenia jezuitów do Jarosławia. W czasie konsekracji naszego kościoła to On wygłosił okolicznościowe kazanie.

Ci trzej jezuiccy mężowie byli niewątpliwie czcicielami Maryi i w sposób namacalny zetknęli się z naszym cudownym obrazem. Po nich kult rozwijała grupa czcicieli Matki Bożej należąca do Sodalicji Mariańskiej, a wśród nich była:

  • Zofia z Odrowążów Kostkowa – fundatorka Jezuitów. Obraz w tym czasie cieszył się szczególnym poważaniem, aż w 1580 roku został obdarowany przez nią dwiema złotymi, wysadzanymi drogimi kamieniami, koronami na głowy Jezusa i Maryi, a także ofiarowała Maryi srebrną suknię. Było to jedno z pierwszych, jeśli nie pierwsze wotum złożone Matce Najświętszej.

Podsumowując 200 letni kult Matki Bożej Śnieżnej w Jarosławiu za czasów jezuickich, można jednoznacznie stwierdzić, że obraz cieszył się żywym kultem.

Pojawiające się wota ze złotymi koronami, sukienka nałożona na obraz, łaski nadzwyczajne, dało tytuł: „jaśniejący łaskawością”. Niestety wydarzenia z roku 1773 sprawiły, że życie religijne w kościele św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty zamarło na ponad 30 lat. W tym to roku zakończyła się epoka jezuicka, ponieważ papież Klemens XIV wydał bullę znoszącą zakon jezuitów. Pod koniec tego samego roku zakonnicy opuścili Jarosław, a świątynia zamieniła się w magazyn dla wojska austriackiego. Tym samym zamknął się pierwszy etap kultu Matki Bożej Śnieżnej.

Na cześć powyżej wymienionych czcicieli zebrani w Kolegiacie słuchacze usłyszeli utwór Gulio Cacciniego – Ave Maria. Po jego wysłuchaniu, słuchaczom została przedstawiona kolejna grupa czcicieli Matki Bożej, a w nich:

  • Bractwo różańcowe, które w każdą niedzielę i święto śpiewało różaniec około drugiej po południu, a w dni powszednie, około godziny piątej rano. W święta Maryjne i pierwsze niedziele miesiąca brało udział w I i II nieszporach ku czci Maryi.

Po Bractwie naszła kolej, aby wspomnieć kolejny, po zajęciu przez wojska austriackie kościoła na magazyn, smutny czas naszej świątyni, który okazał się zarazem cudownym. Pożar kościoła w 1862 roku. Spalone całe wnętrze i uratowany jedynie On. Obraz Matki Bożej Śnieżnej. Czy to nie cud? Tak to cud! Ale nie byłoby go, gdyby nie opatrznościowa ręka ówczesnego proboszcza ks. Antoniego Żelaznego.

Zatem jego osoba były inspiracją, aby przywołać wszystkich zmarłych proboszczów, którzy sprawowali bezpośrednią opiekę nad cudownym obrazem, a przez to stali się czcicielami Maryi:

·  Ks. Piotr, pierwszy proboszcz parafii pod koniec XIV w.

v  PROBOSZCZOWIE XV WIEKU:

  • Ks. Maciej
  • Ks. Bartłomiej z Rohatyna
  • Ks. Mikołaj z Korczyna
  • Ks. Tomasz z Drohobycz

v  PROBOSZCZOWIE XVI WIEKU:

  • Ks. Jakub z Kościana
  • Ks. Andrzej z Żydaczowa
  • Ks. Piotr Starzechowski
  • Ks. Albert z Włocławka
  • Ks. Jan Ostrowski
  • Ks. Melchior Piotrkowczyk

PROBOSZCZOWIE XVII WIEKU:

  • Ks. Paweł Zajączkowski
  • Ks. Marcin Conuati
  • Ks. Łukasz Rafałowicz
  • Ks. Jan Grębiński
  • Ks. Piotr Zakrzewski
  • Ks. Tomasz Canavesi
  • Ks. Andrzej Kłopocki
  • Ks. Gabriel Zajączkowski
  • Kosmus Brunetti
  • Ks. Andrzej Chryzostom Załuski
  • Ks. Ludwik Załuski

vPROBOSZCZOWIE XVIII WIEKU:

  • Ks. Marcin Załuski
  • Ks. Jan Paweł Gomoliński – późniejszy biskup poznański
  • Ks. Aleksander Antoni Fredro – późniejszy biskup przemyski
  • Ks. Wacław Hieronim Sierakowski – późniejszy biskup przemyski
  • Ks. Mikołaj Morski
  • Ks. Ludwik Hoszowski

v PROBOSZCZOWIE XIX I XX WIEKU:

  • ks. Franciszek Siarczyński
  • Ks. Rafał Krajewski
  • Ks. Jakub Waydowicz
  • Wspomniany wyżej Ks. Antoni Żelazny, proboszcz w latach 1851-1866.
  • Ks. Tomasz Olexiński, proboszcz w latach 1866-1907 i fundator ołtarza dla Matki Bożej.
  • Ks. Stefan Fus, proboszcz w latach 1908-1923. To za jego czasów świątynia nabrała blasku przez powstanie polichromii, która zdobi dom naszej Matki i sama w sobie ma wiele ornamentów Maryjnych. Co ciekawe wykonana została w 50. rocznicę ocalenia Maryi z pożogi ognia.
  • Ks. Zygmunt Franciszek Męski, proboszcz w czasach międzywojnia w latach 1923-1935.
  • Ks. Władysław Opaliński, proboszcz w latach 1935-1966. Za jego czasów przeprowadzono renowację obrazu, którą wykonał ks. Władysław Lutecki. Został wykonany również ołtarz główny jako wotum za ocalenie miasta w czasie II wojny światowej, a co się później okaże, będzie to tron dla Maryi, która w tym miejscu będzie odbierać cześć po dziś dzień.

Ostatnim nieżyjącym proboszczem XX wieku był:

  • Ks. Bronisław Fila, proboszcz w latach 1966-1986. Wielki czciciel Matki Bożej. Wprowadził cotygodniową Nowennę do Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Troszczył się o wystrój kościoła, przeprowadził wielkie dzieło renowacji świątyni, a także poddał do kolejnej renowacji obraz Matki Bożej Śnieżnej, którą wykonali Władysława Menet i Stanisław Filip. W 1971 roku przygotował parafię i miasto na peregrynację symboli Matki Bożej Częstochowskiej, z udziałem Episkopatu Polski, na czele z kardynałami: Wyszyńskim i Wojtyłą. Intronizował czyli przeniósł obraz Matki Bożej Śnieżnej z bocznego do głównego ołtarza oraz organizował Dni Maryjne, które reaktywowane po latach przeżywamy w tej chwili. Był nazywany przez wielu księdzem od Matki Bożej.

Zebrany lud oddając cześć swoim duszpasterzom minionych wieków słuchał kolejnego utworu: Fryderyka Chopina – Preludium opus 28 nr 20 oraz w trakcie utworu medytował zachętę Listu do Hebrajczyków: Pamiętajcie o swoch przełożonych, którzy głosili wam słowo Boże! Hbr 13,7 

Po tej części koncertu zostali przywołani pozostali wielcy czciciele Maryi XX w., a wśród nich:

  • Sł. B. Anna Jenke – nauczycielka, która szerzyła kult przyprowadzając dzieci i młodzież do Maryi. Zorganizowała poświęcenie rodzin i młodzieży Niepokalanemu Sercu Najświętszej Maryi Panny. Dzięki jej zachęcie w dniu 6 lipca 1946 roku, 4 000 rodzin z całego Jarosławia poświęciło się Niepokalanemu Sercu Najświętszej Maryi Panny. Wcześniej, podobnego aktu poświęcenia Niepokalanemu Sercu Maryi, dopełniła młodzież. Uroczystość ta odbyła się 30 maja, z udziałem 5000 uczniów z jarosławskich szkół.
  • O. Albin Sroka – pisarz, historyk, kronikarz. Autor wielu pięknych słów o naszej Matce Bożej.

  • Ks. Władysław Janeczko – jako czciciel Maryi, rozwijał się już pod sercem swej matki, która udając się na pielgrzymkę do Leżajska, prosiła tam Matkę Bożą Pocieszenia, aby dziecko, które ma się urodzić, zostało w przyszłości księdzem. I Maryja tak właśnie sprawiła, że przez 50 lat był kapłanem, w tym przez 42 lata wikariuszem i duchowym proboszczem wielu pokoleń jarosławian. Z tej wdzięczności bycia księdzem, złożył ślub Maryi, że co roku będzie pielgrzymował przed Jej obraz do Sanktuarium w Leżajsku i Częstochowie. Znał wszystkich parafian po imieniu. Jego mottem życiowym była modlitwa różańcowa, z którą się nie rozstawał. Był strażnikiem kościoła. Modląc się przed cudownym obrazem Maryi, często przewodząc nowennom, wyprosił 56 powołań do służby kapłańskiej i 6 do życia konsekrowanego. Przygotowywał pod okiem Królowej Rodzin narzeczonych do sakramentu małżeństwa. Był przyjacielem dzieci i młodzieży, wspierał ofiarnie misje. Ciekawostką jest fakt, że przez całe jego kapłańskie życie Bóg prowadził go po Maryjnym szlaku parafii, w których pracował. Wszystkie były pod wezwaniem Maryi, raz pod wezwaniem św. Józefa, Oblubieńca NMP, aż wreszcie ukochany przez niego Jarosław i czczony tu obraz Królowej Rodzin.

Oprócz tych tu wymienionych zostało wspomniane imię osób, które nie zostały publicznie wspomniane, a które szerzyły kult Maryjny. To rodzice, dziadkowie i rodzeństwo, które m.in. nauczyło nas słowa pierwszej modlitwy Zdrowaś Maryjo. To nasi wychowawcy, nauczyciele i katecheci oraz Ci wszyscy, których spotkaliśmy kiedyś na naszej drodze życia. To ci, którzy poprzedzili nas tu na ziemi, po których my teraz z wypracowanego przez nich bogactwa możemy korzystać. Ich imiona z pewnością zapisane są w niebie, i kiedy przechodzili z tego świata na spotkanie z Bogiem Ojcem, to w progach Jego domu, z pewnością wyszła po nich litościwa Matka.

Oddając cześć i pamięć tym kolejnym czcicielom Maryi wierni wsłuchali się w improwizację organową na tematy pieśni Maryjnych.

Na koniec requiem, ku gwoli przypomnienia konferansjer w swojej narracji przypomniał, że instrument Kolegiaty, miał początkowo 32 głosy i był jednym z największych i najnowocześniejszych tego typu w ówczesnej diecezji przemyskiej. Z biegiem upływających lat zaczął powoli cierpieć fizycznie, choć był niejednokrotnie remontowany. Niestety ówczesna technika, nie pozwalająca na profesjonalne usunięcie usterek, spowodowała, że instrument zaczął ulegać wolnej, ale rozwijającej się destrukcji, tracąc po drodze swój romantyczny charakter brzmienia, jaki pierwotnie posiadał, do tego stopnia, że całkowicie odmówił posłuszeństwa w 2013 roku.

Z inicjatywy wielu ludzi dobrej woli, w tym komitetu budowy organów, na czele z ks. proboszczem prał. Marianem Bocho, można  było wysłuchać nowego brzmienia i oglądać odnowioną szatę instrumentu, wykonaną z pozłoconych elementów 23-karatowym złotem i srebrem techniką na poler i mat. Organy zostały rozbudowane i wyposażone w dodatkową liczbę głosów. Teraz mają 36 głosów i 2058 piszczałek.

Powyżej opisany przebieg koncertu organowego odbywał się w wykonaniu dobrze wszystkim znanego od przeszło pół roku Pana Michała Daleszczyka – nowego organisty jarosławskiej Kolegiaty, który przybył do nas po pracy w kościele akademickim w Piotrkowie Trybunalskim.

Michał Daleszczyk ukończył klasę organów mgra Jakuba Garbacza i mgra Dawida Długosza w Studium Muzyki Kościelnej w Łodzi. W latach 2009-2017 wykonywał praktykę organistowską w kościołach w Bujnach, Toruniu, Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim. Na swoim koncie ma kilkanaście koncertów organowych w kraju zagranicą. Nagrał 3 płyty z muzyką organową i kameralną. Współpracuje jako akompaniator z solistami i chórami. Na stałe tworzy duet kameralny z Dominiką Godzień (sopran). Jest kompozytorem pieśni kościelnych oraz autorem opracowań chóralnych. Co ciekawe, gdy pracował w Piotrkowie Trybunalskim to wydał śpiewnik ku czci Matki Bożej Śnieżnej, zawierający 16 pieśni. W przyszłości planuje wydać jego drugą edycję, ale tym razem poświęconą naszej Matce i Królowej. Poza działalnością artystyczną prowadzi także studio nagraniowe muzyki klasycznej i kameralnej.

Tym koncertem miejscowi parafianie raz jeszcze przywitali go w naszej kolegiackiej Świątyni Bożego Ciała u stóp Królowej Rodzin, jako naszego nowego organistę, który jest zarazem pierwszym organistą odnowionych kolegiackich organów. Parafianie żywią nadzieję, że pracując „tam na górze" będzie wydobywał dla nas najznakomitsze dźwięki, które będą na chwałę Boga i Jego Matki, a wiernych będą pobudzać do śpiewów.

Na końcowe wykonanie Michała Daleszczyka złożyły się jeszcze następujące utwory:

  1. Improwizacja organowa na temat pieśni Ks. Wojciecha Lewkowicza – Pani Przemyska;
  2. Improwizacja organowa w formie symfonicznej na temat Credo Ks. Wojciecha Lewkowicza
    składająca się z następujących części: PRELUDIUM; ADAGIO; MEDYTACJA; TOCCATA.

Koncert organowy odbywał się z cyklu: „Burmistrz Waldemar Paluch zaprasza” i został współfinansowany przez Urząd Miasta Jarosławia. Mamy nadzieję, że koncerty organowe w Kolegiacie jarosławskiej na stałe wpiszą się w tradycję tego miejsca i będą się tu często odbywać z udziałem znanych wirtuozów z Polski i świata…


kl. Michał Zalot
«« Wstecz